موسسه بین المللی حقوقی و مطالعاتی ایرانیان صاعد
 

وبلاگ ها

صفحه خانگی

پارسی العربي English French
وکلای مبرز پایه یک دادگستری مرکز
 

 

زندگی نامه سید محمد فاطمی

سید محمد فاطمی

سید محمد فاطمی فرزند حاج میرزا سید حسین، یکی از چهره های مشهور تاریخ اخیر ایران و از جمله قضات عالیقدر وعلما و فقها و شریعتمداران مجتهد بود. او یکی از اعضای کمیسیون و انشاء کننده قانون مدنی ایران وبسیاری از قوانین دیگر بشمار می آمد و تا انتهای عمرهمواره منشا خدمات علمی و فرهنگی بود.
سید محمد فاطمی در اول برج حمل ۱۲۵۲ (ش) در شهر مقدس قم به دنیا آمد. تحصیلات و معلومات خود را نزد پدر وعلمای حوزه های علمیه قم شروع کرد و درعلوم عقلیه، ادبیات فارسی، ادبیات عربی، فقه واصول اسلامی، حکمت، منطق و ریاضیات، تبحر یافت و به درجه اجتهاد رسید.

در شانزدهم صفر سال ۱۳۲۸ (ه.ق) برابر بابیستم قوس ۱۲۸۸ ( ه. ش) در حالیکه مشغول تدریس در حوزه های علمیه بود، به حکم وزیرعدلیه وقت ( حسن پیرنیا ) برای خدمت قضایی به عدلیه دعوت شد او در آغاز سال ۱۲۸۸ (ش) ریاست شعبه دوم محکمه بدایت حقوق را برعهده گرفت دیگر سمتهای قضایی اوعبارتند از: عضو ( معاون ) محکمه استیناف ( ۴ ثور ۱۲۹۱ )، ریاست شعبه استیناف ( ۱۶ قوس ۱۲۹۲ )، مشاوره محکمه تمیز ( ۱۲ قوس ۱۲۹۷)، مستشار دیوان عالی تمیز (۲۷ ثور۱۳۰۰)، ریاست شعبه دیوان عالی تمیز به پیشنهاد رئیس الوزرا وثوق الدوله ( ۲۰ سنبله ۱۳۰۲ )، مجددا مستشار دیوان عالی تمیز با رتبه ۷ قضایی ( ۱۵/۳/۱۳۰۵ )، ریاست کل استیناف تهران ( ۵ /۲/۱۳۰۶)، ریاست شعبه ۴ دیوان عالی تمیز (۲۹/۱/۱۳۰۷)، ریاست شعبه ۴ دیوان عالی تمیز ( ۱۲/۱۱/۱۳۱۰)، ریاست شعبه اول، دوم و چهارم دیوان عالی تمیز ( در سالهای ۱۳۱۷-۱۳۱۶)، عضویت در شورای عالی ثبت ( ۱/۸/۱۳۱۷)، عضویت در کمیسیون ترفیع قضایی ( تا سال ۱۳۲۴).

در سال ۱۳۰۷ (ش) بر اساس دعوت و امریه وزارت عدلیه، در کنار تنی چند از شخصیتهای دینی وقضایی همچون: حاج سید نصرالله تقوی ( سادات اخوی )، سید محسن صدر ( صدرالاشراف )، سید مصطفی عدل ( منصور السلطنه )، حاج میرزا محمد رضا ایروانی ( غروی ) و عده ای دیگر که اعضای کمیسیون تهیه وتدوین قانون مدنی بودند، مستقیماٌ زیر نظر علی اکبر داور ( ۷- ۱۳۰۵ ش)، بند بند قانونی کنونی را با زحمت و دقت فراوان به رشته تحریر در آورد.
سید محمد فاطمی، در کنار مشاغل قضایی، به تدریس در مدرسه عالی علوم سیاسی و مدرسه عالی حقوق می پرداخت وعلاوه بر تدریس حقوق اسلامی وفقه و اصول، حقوق ثبت اسناد و املاک را نیز تدریس می کرد. او بر اساس سنت زکاه العلم نشره به مدت ده سال از ۱۳۱۰ تا ۱۳۲۰ به تدریس دردانشکده معقول و منقول مشغول بود و تبرعا به ارائه دروس می پرداخت.

فاطمی، فرزندی نداشت و پیش از مرگ، تمام اندوخته خود را وقف خدمات عمومی و ساختن بیمارستان در شهر قم کرد. در طول خدمت، یکی از قضات شریعتمدار محترم و نافذالقول و سرشناس عدلیه بود و طی بیست سال اول خدمت، حتی یک روز مرخصی نگرفت. کم سخن می گفت و مرد عمل بود. شیوه نگارش و انشای حقوقی او زبانزد خاص و عام بود. این نوع نگارش را می توان در جلد اول قانون مدنی مشاهده کرد. در تدوین کتاب فرهنگ کاتوزیان که فرهنگی عربی به فارسی است همکاری علمی موثری با شیخ محمدعلی تهرانی کاتوزیان داشت. از دیگر آثار تاًلیفی او، ترجمه به فارسی متن عربی کتاب اسلام واندیشه ها نوشته هانری دوکاستری است که توسط زعلول پاشا از متن اصلی به عربی ترجمه شده بود.

سید محمد فاطمی در بیست و هشتم مرداد ۱۳۲۴ (ش) پس از سی وشش سال خدمت قضایی و علمی به جامعه ایران بر اثر بیماری در ۷۳ سالگی بدرود حیات گفت. پیکرش در قبرستان شیخان قم به خاک سپرده شده است.