حسینعلی صالحی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی
 

ایرانیان صاعد

صفحه خانگی

فارسی العربي English French
حسینعلی صالحی
وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی
 
 

مقاله حسینعلی صالحی: پویایی سازمان کانون وکلا در گرو مکانیزم تفویض اختیار

 پویایی سازمان کانون وکلا در گرو مکانیزم تفویض اختیار


«پیتر دراکر» (
Peter DruckerPeter Drucker)، استـاد مــدیـریـت سـازمـان، در خصـوص انـدیشه تفویض اختیار می‌گوید:
«یک مدیر کار آمد باید امور را به گونه‌ای سازمان دهد که خودش فقط به موضوعات عمده بپردازد تا بتواند نتایج درخشانی بوجود آورد. یک مدیر خوب باید نخست کارهایی را انجام دهد که در درجه اول اهمیت قرار دارد و بهتر است کارهای با اهمیت کمتر و اولویت پائین‌تر را به دیگران واگذار کند. تفویض اختیار با توسعه سازمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند تا حدی که ادامه حیات دستگاه بدون تفویض اختیار میسر نیست».

حسینعلی صالحی
   در واقعیت نیز نتیجه یک تحقیق و بررسی نشان می‌دهد که بیش از 70% فعالیت‌هایی را که مدیران انجام می‌دهند می‌توانند به واحدها یا اشخاص پائین دست واگذار نمایند. به عبارت دیگر، 70% فعالیت‌هایی را که خود مدیران انجام می‌دهند، واحدهای پائین دست قادر به انجام دادن آن هستند. از همین‎رو، یکی از عوامل پویایی سازمان این است که مدیران نباید تمام کارهايی را که قادر به انجام دادن آن هستند، خود انجام دهند بلکه باید آن‌ را به دیگران یاد داده و تفویض نمایند.

حسینعلی صالحی
   از نگاه مدیریتی تفویض اختیار (Delegation of Authority) فرآیندی است که به موجب آن مدیران، بخشی از اختیار خود را بدون انتقال مسئولیت نهایی به واحدهای پائین دست واگذار می‌کنند. نکته مهم در تفویض اختیار این است که مدیران را قادر می‌سازد تا وظایف اصلی خودشان را که عبارت است از «پرداختن به آینده سازمان» و «پرورش مدیران بهتر» انجام دهند و خودشان را گرفتار  نظارت روزمره نکنند. تفویض اختیار به مدیران کمک می‌کند تا تمام توجه خود را صرف اموری کنند که واقعاً اهمیت دارد. در هر سازمانی استعداد های زیادی وجود دارد که در انتظار فرصت ظهور و بُروز هستند. هر چه تفویض اختیار و عدم تمرکز بیشتر باشد امکان ظهور و به کار گرفتن این استعدادها بیشتر می‌شود.
بلحاظ تاریخچۀ این بحث در کانون وکلا،  مدیران کانون وکلا تلاش نموده اند متناسب با تغییرات در میانگین های سنی، تحصیلی و ... نسبت به توسعه ساختار و واگذاری امور به رده های پایین دست اقدام نمایند بویژه این سعی و تلاش در مدیران چند دورة اخیر از جمله هیأت مدیره فعلی بیشتر به چشم می خورد. نمونه این تلاشها را می توان علاوه بر توسعه واحدهای اداری در توسعه کمیسیون های فرعی و کارگروه های مختلف مشاهده نمود. که این تلاش و جهت گیری های علمی شایسته تحسین و قدردانی است .

حسینعلی صالحی
لیکن آنچه مبرهن است و کما بیش همة کسانیکه سازمان کانون را می شناسند و بدان اذعان دارند، اینست که سرعت تغییرات در میانگین ها در طول سنوات اخیر آنقدر زیاد بوده که تلاشها و مساعی انجام شده نتوانسته پاسخگوی متناسب نیازها و تغییرات باشد؛ و این آهنگ آهسته سبب شده است هنوز بخشی از مدیران و حتی کمیسیون ها در چنبره روز مرگی گرفتار شوند و نتوانند اولویت های اساسی سازمان را با سرعت بالاتری جامه عمل بپوشانند.
یکی از دلایل این وضعیت، فقدان مکانیزم «تفویض اختیار کامل»  در اجرای امور کانون وکلاست. به عبارت رساتر هنوز این باور عمومی در بدنه سازمان بطور کامل شکل نگرفته است که به تناسب طول هرم سازمان از هیأت مدیره تا واحدهای اجرائی می توانند بخش عمده اختیارات خود را با رعایت جهات قانونی به پایین دستان و یا حتی بیرون از سازمان تفویض نمایند. آنچه تاکنون تحت عنوان واگذاری امور به کمیسیون‌ها صورت پذیرفته به شکل ناقص بوده است. به عنوان نمونه می توان گفت علیرغم اینکه کمیسیون های متعددی در طول سال های اخیر تأسیس شده است ولی خود هیأت مدیره در این کمیسیون ها نماینده دارد و حتی بعضاً این نمایندگان تا 3 نفر افزایش پیدا می‌کند که عملاً در فرآیند تصمیم سازی و حتی در امور اجرایی مستقیماً ابتکار عمل را در اختیار دارند. این وضعیت به نوعی نقض غرض می باشد و عملاً چیزی از حجم امور را کم نمی کند  و باری از دوش مـدیـران بر نمی دارد. چـون دو مـرجــع در انجــام یک وظیفــه درگیــر هستند و شاید به کندی امور و یا کاهش سرعت تصمیم گیریها نیز منجر شود.


حسینعلی صالحی
 به نظر نگارنده حتی بخشی از وظایف عملیاتی و غیر اساسی کمیسیون ها را نیز می توان پس از تصویب هیأت مدیره به اشخاص صلاحیت‌دار واگذار و تفویض اختیار نمود؛ مثلاً می توان بخشی از وظایف کمیسیون کار آموزی را با تشکیل کمیته ای به استانها واگذار نمود تا از ازدحام امور و آمد و شد مکرر کارآموزان حتی برای انجام کارهای کوچک از قبیل اخذ وکالتنامه کارآموزی و ... پرهیز شود و یا بخش عمدۀ شرح وظایف کمیسیون آموزش را نیز می توان به بخش صلاحیت دار بیرون از کانون مانند مرکز علمی کاربردی کانون تفویض نمود تا حجم انبوه وظایف آموزشی کمیسیون از طریق برون سپاری به انجام برسد و همین طور است سایر واحدها که ذکر مصادیق بلحاظ تعدد از حوصله بحث خارج است.البتّه قدر متیقّن و مفروض اجرائی شدن این مکانیزم این است که اعضای کمیسیون ها ، و یا واحدهای پائین دست صلاحیت لازم را داشته باشند ، که قطعاً در انتخاب اعضاء شایسته دقت نظر لازم صورت می گیرد. و از طرفی منع قانونی برای تفویض اختیار وجود نداشته باشد. که البته همه می دانیم که  اصل برامکان تفویص اختیار است مگر اینکه قید مباشرتی وجود داشته باشد.

حسینعلی صالحی
بنابرین ، اولین گام در استفاده از مکانیزم « تفویض اختیار» شکل گیری باور عمومی  مدیران و اولیای امور کانون وکلاست. باور این نکته که عدم  پذیرش این مکانیزم تدریجاً به روز مرگی مدیران و واحدها می انجامد، مضافاً بر اینکه بدلیل کندی انجام امور و نیز کندی تصمیم سازی و تصمیم گیری تدریجاً جامعه هدف که همه وکلای دادگستری عضو کانون هستند را از روند امور ناخرسند خواهد ساخت . نتیجه ای که در مشارکت عمومی وکلا نیز تأثیر مستقیم و نامطلوب خواهد گذاشت .


حسینعلی صالحی
      امید است ، با اهتمام همه دلسوزان ، مدیران و مسئولین محترم کانون نگاه نوینی در جهت تحول سازمانی در این نهاد مدنی کهن شکل بگیرد .

حسینعلی صالحی

                                                                                                          حسینعلی صالحی

حسینعلی صالحی
شعار حسینعلی صالحی